Otoplasti (Kulak Estetiği)

Otoplasti nedir?

Otoplasti, kulak kepçesinin (dış kulağın) şeklini, boyutunu, simetrisini veya başa göre konumunu düzeltmek için yapılan ameliyatların ortak adıdır. Günlük dilde "kulak estetiği" olarak da bilinir. Tek bir ameliyat değil, farklı kulak sorunlarına yönelik bir grup cerrahi yöntemdir: yırtık bir kulak memesinin onarımından, doğuştan katlanmış bir kulak kenarının açılmasına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

Kulak kepçesi, ince bir deri tabakasıyla örtülü, kendine özgü kıvrımları olan esnek bir kıkırdaktan oluşur. Bu kıvrımların oranı, kulağın büyüklüğü ve yüzle olan uyumu, kulağın nasıl göründüğünü belirler. Otoplastide amaç, kulağa dikkat çekmeyen, diğer kulakla dengeli ve doğal görünen bir şekil kazandırmaktır.

Kulakların başa göre fazla açıkta durması, yani halk arasındaki adıyla kepçe kulak, otoplastinin en sık nedenidir. Bu konuya özel hazırladığımız kepçe kulak ameliyatı sayfasında ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz. Bu sayfada ise kulak estetiğinin diğer başlıklarını ele alıyoruz.

Hangi kulak sorunları otoplasti ile düzeltilir?

Muayenede sıklıkla karşılaştığımız ve cerrahi olarak düzeltilebilen durumlar şunlardır:

• Yırtık veya uzamış kulak memesi: Ağır küpe, küpenin takılıp çekilmesi ya da yıllar içinde küpe deliğinin genişlemesiyle oluşur.
• Genişletici (tünel) küpe sonrası kulak memesi: Büyük bir halka hâline gelmiş kulak memesi yeniden şekillendirilebilir.
• Büyük kulak memesi: Yüzle orantısız görünen, sarkık veya iri kulak memeleri küçültülebilir.
• Büyük kulak (makrotia): Kulak kepçesinin tamamının yüze göre büyük olması.
• Kıvrık, sıkışık veya katlanmış kulak: Kulağın üst kenarının öne doğru katlandığı ya da kepçenin olması gerekenden dar olduğu doğumsal şekil farklılıkları.
• Stahl kulağı: Kulağın üst bölümünde fazladan bir kıkırdak kıvrımı bulunması ve kulak kenarının sivri görünmesi.
• İki kulak arasında belirgin asimetri: Boyut, şekil veya duruş farkları.
• Travma sonrası şekil bozuklukları: Kaza, ısırık ya da temas sporlarına bağlı hasarlar ve "karnıbahar kulak" olarak bilinen kıkırdak kalınlaşması.
• Daha önce yapılmış kulak ameliyatının düzeltilmesi (revizyon).

Kulağın tamamının ya da büyük bir bölümünün doğuştan gelişmediği durumlar (mikrotia) ise ayrı ve çok aşamalı bir rekonstrüksiyon planlaması gerektirir.

Kulak memesi onarımı nasıl yapılır?

Kulak memesi sorunları, otoplastinin en kısa ve en sık yapılan bölümünü oluşturur. Yırtık kulak memesinde, yırtığın kenarlarındaki iyileşmiş deri temizlenir ve kulak memesinin ön ve arka yüzü katmanlar hâlinde dikilir. Yara hattının düz bir çizgi yerine hafif kırıklı planlanması, zamanla oluşabilecek küçük bir çentiklenmenin önüne geçmeye yardımcı olabilir.

Genişletici küpe sonrası oluşan büyük deliklerde fazla doku çıkarılır ve kalan doku kulak memesinin doğal yuvarlak hatlarını verecek şekilde yeniden düzenlenir. Büyük veya sarkık kulak memelerinde ise kulak memesinin kenarından ya da arka yüzünden kama şeklinde doku çıkarılarak boyut azaltılır.

Bu işlemler çoğunlukla lokal anestezi altında, 30–60 dakika içinde yapılır ve hasta aynı gün evine döner. Dikişler genellikle 7–10 gün içinde alınır.

Büyük, katlanmış ve asimetrik kulakların düzeltilmesi

Kulak kıkırdağını ilgilendiren şekil bozukluklarında her kulak için ayrı bir plan yapılır. Başlıca yaklaşımlar:

Kulak küçültme

Makrotiada kulak kepçesinin dış kenarından (heliks) ve ona komşu çukur bölgeden (skafa) belirli bir miktar kıkırdak ve deri çıkarılarak kulak boyu kısaltılır. Kesiler kulak kenarının iç kıvrımına gizlenecek şekilde planlanır. Gerekirse kulak memesi de aynı seansta küçültülür.

Katlanmış ve sıkışık kulak

Kulağın üst kenarı öne katlanmışsa kıkırdak serbestleştirilir, yeniden şekillendirilir ve gerekirse kulak kıkırdağının başka bir bölgesinden alınan küçük bir parça ile desteklenir. Daha belirgin sıkışıklıklarda kulağın üst bölümüne doku kazandırmaya yönelik daha kapsamlı teknikler gerekebilir.

Stahl kulağı ve asimetri

Stahl kulağında fazladan oluşan kıkırdak kıvrımı zayıflatılır veya çıkarılır, kulak kenarının doğal yuvarlaklığı yeniden oluşturulur. Asimetride hedef, iki kulağın birbirine olabildiğince yakın görünmesidir; bunun için bazen yalnızca bir kulağa, bazen her ikisine birden farklı miktarlarda işlem yapılır.

Doğuştan kulak şekil bozukluğu olan yenidoğanlarda, kıkırdak henüz çok yumuşakken uygulanan kalıplama yöntemleri bazı durumlarda ameliyat ihtiyacını ortadan kaldırabilir. Bu konuyu kepçe kulak sayfasında ayrıca anlatıyoruz.

Travma sonrası ve revizyon kulak ameliyatları

Kulak kepçesi, yüzün en açıkta kalan bölgelerinden biri olduğu için darbe, ısırık ve kesiklerle kolayca yaralanabilir. Temas sporlarında kulağa gelen darbeler, deri ile kıkırdak arasında kan birikmesine yol açabilir. Bu birikim erken dönemde boşaltılmazsa kıkırdak kalınlaşır ve kalıcı bir şekil bozukluğu gelişebilir. Bu nedenle kulakta darbe sonrası şişlik fark ettiğinizde vakit kaybetmeden muayene olmanızı öneririz.

Yerleşmiş travma sonrası şekil bozukluklarında kalınlaşmış kıkırdak inceltilir ve kulağın hatları yeniden şekillendirilir. Doku kaybı olan durumlarda çevre dokulardan veya kıkırdak greftlerinden yararlanılabilir; kapsamlı kayıplarda onarım birden fazla aşamada planlanabilir.

Revizyon ameliyatları, daha önce kulak ameliyatı olmuş ve kulakların yeniden öne açılması, fazla düzeltme, keskin kıkırdak kenarları veya asimetri gibi sorunlar yaşayan hastalarda yapılır. Önceki ameliyatta dokular değiştiği için bu ameliyatlar daha ayrıntılı bir planlama gerektirir.

Muayene ve ameliyat öncesi hazırlık

İlk görüşmede kulağınızla ilgili sizi rahatsız eden noktayı dinliyor, ardından kulak kepçesinin kıkırdak yapısını, esnekliğini, deri kalitesini ve iki kulak arasındaki farkları değerlendiriyoruz. Kulak burun boğaz muayenesinin bir parçası olarak kulak kanalı ve kulak zarı da incelenir. Planlama için farklı açılardan fotoğraflar çekilir.

Ameliyattan önce:

1. Kullandığınız ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar ve bitkisel takviyeler gözden geçirilir.
2. Genel anestezi planlanıyorsa rutin tetkikler ve anestezi değerlendirmesi yapılır.
3. Sigara kullanıyorsanız, yara iyileşmesini olumsuz etkilediği için bir süre bırakmanız istenir.
4. Daha önce ameliyat olduysanız ameliyat raporunuzu ve eski fotoğraflarınızı getirmeniz planlamayı kolaylaştırır.

Otoplasti sonrası iyileşme süreci

İyileşme süresi, yapılan işlemin kapsamına göre belirgin şekilde değişir. Yalnızca kulak memesi onarımı yapılan hastalar çoğu zaman ertesi gün günlük hayatına dönerken, kıkırdağa işlem yapılan ameliyatlarda süreç daha uzundur.

Kontrol muayenelerini ilk hafta, ilk ay ve üçüncü ayda yapıyoruz. Şehir dışından gelen hastalarımızla ara kontrolleri görüntülü görüşme ile sürdürebiliyoruz.

Riskler ve dikkat edilmesi gerekenler

Otoplasti genellikle güvenli kabul edilen bir ameliyat olsa da her cerrahi girişimde olduğu gibi riskleri vardır. Bunlar arasında kanama ve deri altında kan birikmesi (hematom), enfeksiyon ve kıkırdak zarının iltihabı, dikişlerin deriden hissedilmesi veya dışarı çıkması, asimetri, kalın veya kabarık iz (keloid) oluşumu, kulakta geçici his azalması ve soğuğa karşı hassasiyet sayılabilir. Bazı hastalarda ilerleyen dönemde küçük bir düzeltme gerekebilir.

Ameliyattan sonraki ilk günlerde artan ve tek taraflı ağrı, kulakta belirgin şişlik ya da ateş, erken dönemde değerlendirilmesi gereken belirtilerdir; bu durumda bizimle hemen iletişime geçmeniz önemlidir.

Kulak estetiği diğer yüz işlemleriyle birlikte yapılabilir mi?

Kulak, yüz oranlarının bir parçasıdır ve bazı hastalarımız kulak estetiğini başka işlemlerle birlikte düşünür. Örneğin kulak memesi onarımı ya da küçültülmesi, rinoplasti gibi bir ameliyatla aynı seansta planlanabilir. Yüz germe ameliyatlarından sonra kulak memesinin aşağı çekilmiş görünmesi de otoplasti yöntemleriyle düzeltilebilir.

Birden fazla işlemin birleştirilip birleştirilmeyeceğine; ameliyat süresi, genel sağlık durumunuz ve iyileşme sürecinizi nasıl planlamak istediğiniz dikkate alınarak birlikte karar veriyoruz. Yüzün genel değerlendirmesi hakkında bilgi almak isterseniz yüz estetiği sayfamızı inceleyebilirsiniz.